Hızlı-bozuk konuşma, kekemelik gibi konuşmanın akıcılığına ilişkin bir bozukluktur. Kişinin konuşma sorununun en belirgin özelliği çok hızlı olması ve ses-hecelerin yerlerinin karışması nedeniyle anlaşılmaz olmasıdır. Kişinin etrafındakiler sıklıkla söylediğini “tekrarlamasını” ya da “konuşmasını yavaşlatmasını” isterler.

Bu konuşma bozukluğuna ek olarak dil bilgisi ve söz dizimine ilişkin hatalar da dikkat çeker. Konuşma sırasındaki duraklama ve vurgulamalar anlamsal ve söz dizimsel özelliklere uygun olmayabilir. Kişi düşüncelerini ve duygularını ifade ederken uygun dili kullanmakta zorlanmaktadır.

Bir çocuk eğer başkalarının söylediklerini anlamakta (alıcı dil) zorlanıyorsa ya da duygularını, düşüncelerini yeterli düzeyde sözel olarak aktarmakta (ifade edici dil) güçlük yaşıyorsa gelişimsel bir dil-konuşma gecikmesi yaşadığı söylenebilir.

Bazı çocuklarda otizm spektrum bozukluğu, işitme kaybı vb. herhangi bir gelişimsel bozukluk görünmemesine rağmen dil becerileri gecikmeli gelişebilir. Her gecikmiş konuşma gelişimsel dil bozukluğu değildir. Geç konuşan çocuklar kısa sürede yaşıtlarını yakalarken gelişimsel dil bozukluğu olanlarda durum farklı seyredebiliyor.

Otizm tanısı alan çocukların çoğunda görülen gecikmiş konuşma, alıcı dil ifade edici dilin geç oluşması, konuşmayı öğrenmeye başladıklarında sıklıkla eşlik eden ekolali (duyulan sesleri ve kelimeleri tekrar etmek), çocukluk çağı apraksi sorunu, görülme yaygınlığı düşük olmakla birlikte otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda sıklıkla gözlemlenebilir.

Çocukluk çağı konuşma apraksisi seslerin ve konuşmanın da üretimi için gerekli olan hareketleri, planlama ve programlamayı etkileyen nörolojik bir konuşma sesi bozukluğudur. Bir konuşmanın üretilmesini belirleyen motor planlama ve programlama, artikülatörlerin doğru hareketi, zamanlaması ve kas aktivasyon miktarını kapsar.

İşitme, konuşmanın temelini oluşturduğundan; konuşma becerisi kazanımının başlangıcı ve gelişiminde, işitme sisteminde oluşan sorunlar ciddi şekilde gerilemeye ve gecikmeye sebeptir. Bu yüzden işitme kaybında erken teşhis çok önemlidir. İşitme kaybının teşhisi ne kadar erken yaşta sağlanırsa, tedavinin ve bireyin gelişimi o kadar sağlıklı olur.

İşitme bozuklukları doğuştan olabileceği gibi sonradan geçirilen hastalıklara bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Özellikle uzun süren orta kulak iltihaplarında çocukta orta derecede işitme kaybı oluşabilir. Bu durum, konuşma seslerini ve konuşmayı öğrendiği dönemine denk geldiğinde çocuğun konuşma gelişimini olumsuz etkiler.

Dudak yarıklığının konuşma gelişimi ve konuşma özellikleri üzerinde çok ciddi bir etkisi olmayabilirken, damak yarıklığı sıklıkla dil ve konuşma sorunlarına sebep olabiliyor. Yarık damaklı çocuklar, anormal bir ses üretme mekanizmasıyla doğmuş, çoğunlukla diğer gelişimleri normal olan ve dil yetisine sahip olan çocuklardır.

Erken teşhis ve gerekli ameliyat(lar) geçirildikten sonra oluşan dil ve konuşma bozukluğu değerlendirmesi için mutlaka dil ve konuşma terapistine başvurulmalıdır. Gerekli durumlarda da terapi hemen başlamalıdır.

Down sendromlu çocuklarda yaş ilerledikçe alıcı ve ifade edici dil becerileri arasındaki fark artabilmektedir. Okul öncesi döneminde de yaşıtlarından geri kalabilmektedirler. Down sendromlu çocuklar sözdizim bakımından daha basit yapılar kullanmakta ve bazı eklerde hata yapmakta ya da ekleri atmaktadır.

Sıklıkla artikülasyon veya fonolojik bozukluk gözlemlenmekle birlikte sıkça kekemelik sorunu da eşlik edebilmektedir. Her ne kadar down sendromlu çocuklarda sözcük hazinesi genellikle iyi durumda olsa da bu konuda herhangi bir yetersizlik de sağlıklı dil ve konuşma edinimi sürecini olumsuz etkilemektedir.

Serebral palsi ya da diğer bir ifadeyle beyin felci, temel olarak kasların hareketini ve kişinin motor becerilerini etkileyen bir problemdir. Vücudun koordineli ve amaçlı bir şekilde hareket etme kabiliyetini engellemesidir.

Serebral Palsi aynı zamanda merkezi sinir sistemindeki zedelenmeler sonucunda motor fonksiyonlardaki bozuklukların yoğun olmasından kaynaklı birçok hastalığı içine alabilmektedir, tanının içeriğindeki hasar durumlarının; konuşma düzeneği için gerekli kas ve hareket kontrolüne olan etkileri de yoğunluk göstermektedir.

Sesin perde, şiddet ya da rezonansında meydana gelen anormallikler ses bozukluğu olarak tanımlanır. Ses kısıklığı ya da ses kalitesindeki problemler, bir çok farklı ses hastalığından kaynaklanabilmektedir.

Örnek: Kişinin konuşurken zorlanması, ses kalitesinin bozuk olması, kısık sesle veya burundan konuşuyor gibi konuşması vb. Ses bozuklukları, ses tellerinde veya gırtlakta oluşan bazı rahatsızlık ve hastalıklar sonucu oluşur. Bu gibi durumlarda tıbbı müdahaleler sonrasında ses bozukluğunun giderilmesi için dil ve konuşma terapisi önemli bir rol oynar.